Tankowanie do Kubańczyka

Konwencjonalna mądrość instynktownie reaguje na tanking moralnym oburzeniem. Przegrywać celowo? Podważać konkurencję? Zdradzać płacącą publiczność? Argumenty są znajome, ton oburzony. A jednak, gdy Mark Cuban niedawno wezwał ligę, by nie tylko tolerowała tanking, ale go przyjęła, nie zabrzmiał jak prowokator. Wypadł jak realista. W następstwie odnowionych represji i rosnących kar przedstawił tę praktykę jako strategię, jako nieuniknioną cechę systemu, który nagradza długoterminowe budowanie aktywów ponad krótkoterminową optykę. Jego argument był prosty, choć niewygodny: Drużyny nie tankują, ponieważ chcą przegrywać. Drużyny tankują, ponieważ istnieje powód w strukturze National Basketball Association (NBA).

Ta perspektywa stoi w sprzeczności z pilnością płynącą z biura ligi. Komisarz Adam Silver ostrzegł, że tanking pogorszył się „w ostatnim czasie", z karami już nałożonymi na franczyzy manipulujące składami i rozważanymi surowszymi sankcjami. Jego troska ma charakter instytucjonalny: integralność konkurencyjna, zaufanie publiczne, wiarygodność codzienna. Z kolei kontrargument Cubana sięga głębiej w logikę biznesową współczesnego sportu. Kibice, sugeruje, nie kupują jedynie zwycięstw. Kupują możliwość. W zamkniętej konkurencji bez awansów czy spadków, protagoniści ostatecznie sprzedają albo rywalizację, albo nadzieję. I w tym kontekście przebudowa, choć nieatrakcyjna w danym momencie, jest zawsze najbardziej racjonalną ścieżką do obu.

Napięcie więc nie dotyczy cnoty i występku; dotyczy dwóch konkurujących definicji sprawiedliwości. NBA chce uczciwego wysiłku każdej nocy. Biura zarządów chcą elastyczności, by maksymalizować długoterminową konkurencyjność. Gotowość Cubana do przyznania, że sam przyjął tanking, usuwa pozory. Praktyka nie jest aberracją; jest systemowa. Jeśli słabe wyniki dają najlepszą pozycję w drafcie, a jeśli elitarny młody talent pozostaje najbardziej niezawodną ścieżką do rywalizacji, to strategiczne przegrywanie staje się inwestycją. Karać zachowanie bez zmiany zachęty, a drużyny po prostu staną się bardziej dyskretne, a nie bardziej konkurencyjne.

Cuban przedstawił to, co może być jego najbardziej intrygującym pomysłem: przeprojektować draft, by przypominał wolną agencję, pozwalając zawodnikom wybierać miejsca przeznaczenia zamiast być przypisywanymi według odwróconej klasyfikacji. Taka zmiana ma fundamentalnie zmienić kalkulacje. Przegrywanie meczów nie gwarantowałoby już dostępu do najlepszych talentów; atrakcyjność organizacyjna, infrastruktura rozwojowa i siła rynkowa miałyby większe znaczenie. W teorii przekierowałoby to konkurencję z dołu tabeli w stronę doskonałości instytucjonalnej. W praktyce oczywiście ryzykowałoby również koncentrację władzy w już atrakcyjnych franczyzach, dylemat, którego liga historycznie starała się unikać.

Co pozostawia NBA w konfrontacji ze starą prawdą wyrażoną w nowy sposób. Tanking utrzymuje się nie dlatego, że drużynom brakuje ducha konkurencji, ale dlatego, że architektura równowagi konkurencyjnej czyni to racjonalnym. Reformowanie zachowania bez zmiany zachęt rzadko działa, w sporcie czy gdzie indziej. Liga może karać, ostrzegać i grozić. Właściciele mogą bronić, racjonalizować i strategizować. Ale dopóki sama struktura nagród się nie zmieni, przyciąganie ku kalkulowanemu przegrywaniu pozostanie. Argument Cubana może brzmieć destrukcyjnie. W rzeczywistości jest diagnostyczny. A diagnoza, choć niewygodna, jest często pierwszym krokiem do leczenia. Lub przynajmniej do zaakceptowania, że stan jest chroniczny.

Anthony L. Cuaycong pisze Courtside odkąd BusinessWorld wprowadził sekcję Sports w 1994 roku. Jest konsultantem ds. planowania strategicznego, operacji i zarządzania zasobami ludzkimi, komunikacji korporacyjnej i rozwoju biznesu.