Opinia autora: Jason Dominique, współzałożyciel i CEO ONCHAIN® Labs
Od lat, kiedy wyjaśniamy, co budujemy, reakcja jest znajoma. Pojawia się ciekawość, pewien sceptycyzm, a następnie pytanie, które prawie zawsze pada:
„Jeśli to tak duży problem, dlaczego nie został jeszcze rozwiązany?"
Odpowiedź nie brzmi, że branża go nie zauważyła, ani że technologia była zbyt niedojrzała, by go rozwiązać. Dostęp pozostał zepsuty, ponieważ jego prawidłowa naprawa wymagała przeprojektowania tego, jak koordynacja, wykonanie i rozliczenie działają razem, podczas gdy pozostawienie go w takim stanie było zarówno łatwiejsze, jak i opłacalne.
Przez „dostęp" rozumiemy ścieżkę między intencją a własnością: zasady, pośredników i obejścia, które określają, czy ktoś może dotrzeć bezpośrednio do aktywów onchain, czy tylko przez platformę kontrolującą trasę.
Przez większość historii branży dostęp był traktowany jako coś, na co użytkownicy muszą zasłużyć lub co muszą kupić przed uczestnictwem. Aktywa muszą być notowane. Portfele muszą je obsługiwać.
To, co zaczęło się jako pragmatyczne obejście, przekształciło się w trwałą strukturę ekonomiczną.
Jeśli aktywo jest notowane, dostęp jest bezpośrednio monetyzowany. Jeśli nie jest, natywne aktywo wymagane do jego osiągnięcia jest nadal monetyzowane. Tak czy inaczej, obejście się opłaca, niezależnie od intencji użytkownika.
W praktyce stworzyło to ogromne, w dużej mierze niewidoczne przekierowanie wartości. Dziś znaczący wolumen onchain nie jest realizowany bezpośrednio względem aktywów, do których użytkownicy chcą dotrzeć, ale jest najpierw kierowany przez kontrolowane przez pośredników natywne aktywa wymagane do transakcji w każdej sieci.
Niedobór dostępu stał się artefaktem ekonomicznym
W miarę jak przyspieszało tworzenie aktywów onchain, platformy napotkały realne ograniczenie. Żadna giełda, portfel ani platforma custodial nie mogła realistycznie obsłużyć wszystkiego. Niedobór nie pojawił się w płynności ani rozliczeniach. Pojawił się w dystrybucji.
Notowania stały się bramami. Decyzje dotyczące routingu określały dostępność. Gdy te obejścia okazały się opłacalne, przestały być tymczasowe.
To nie było moralną porażką. To był wynik napędzany przez zachęty. Monetyzacja dostępu wymagała znacznie mniejszej koordynacji, kapitału i ryzyka niż przeprojektowanie sposobu, w jaki użytkownicy bezpośrednio docierają do aktywów onchain. Gdy pośrednicy zdali sobie sprawę, że samo obejście można wycenić, było niewiele powodów, by je usunąć, zwłaszcza gdy usunięcie wymagało głębokich zmian architektonicznych, na które stać było niewiele zespołów.
Z czasem użytkownicy zostali przeszkoleni, by akceptować obejście jako normalne. Nabywanie kontrolowanych przez pośredników natywnych aktywów niezwiązanych z intencją. Łączenie wartości między łańcuchami. Zatwierdzanie nieprzejrzystych transakcji. Te kroki przestały wywoływać wrażenie tarcia i zaczęły wydawać się nieuniknione.
Wyłonił się niewypowiedziany podatek ekonomiczny od uczestnictwa, pobierany nie w formie jawnych opłat, ale w postaci wymaganych wstępnie aktywów, dodatkowych kroków, opóźnionego wykonania i porzuconej intencji.
Wykonanie dojrzało, ale dostęp nie
Podczas gdy dostęp pozostał ekonomicznie bramkowany, warstwa wykonania szybko dojrzała. Zautomatyzowani animatorzy rynku, płynność bez zezwoleń i kompozytowalne inteligentne kontrakty przekształciły wykonanie w w dużej mierze rozwiązany problem.
Te systemy nigdy nie miały być miejscami docelowymi. Były instalacją. Na początku interfejsy były konieczne, więc zdecentralizowane giełdy stały się miejscami, do których użytkownicy „szli", a platformy wejściowe stały się bramami. Z czasem branża pomyliła te interfejsy z samą infrastrukturą.
Powiązane: Przegląd architektur i aplikacji opartych na intencjach w blockchain
To zamieszanie teraz się rozwiązuje. Ludzie nie nawigują już świadomie po miejscach wykonania. Handel coraz częściej odbywa się wewnątrz portfeli i aplikacji, przy czym wykonanie jest abstrakcyjne.
Dane odzwierciedlają tę zmianę. W 2025 roku stosunek wolumenu spot DEX do CEX przekroczył 21% i osiągnął szczyt powyżej 37% wcześniej w roku. Scentralizowane platformy nadal mają znaczenie, ale zdecentralizowane wykonanie staje się domyślne niezależnie od tego, gdzie użytkownicy wchodzą w interakcje.
W miarę jak wykonanie zanika w tle, pozostałe wąskie gardło staje się niemożliwe do zignorowania.
Twórcy napotykają sufit
Dla twórców dostęp po cichu stał się czynnikiem ograniczającym. Dotarcie do użytkowników często wymaga relacji, zgody na notowanie lub zmuszania użytkowników do przechodzenia przez natywne aktywa niezwiązane z podstawową wartością produktu.
To zniekształca zachęty. Innowacje zwalniają nie dlatego, że pomysły się wyczerpują, ale dlatego, że zezwolenie staje się wąskim gardłem. Zespoły optymalizują pod kątem strażników bram, a nie użytkowników. Dystrybucja zależy od kapitału i relacji, a nie od trafności.
Skala potęguje problem. Nawet po spowolnieniu emisji w 2025 roku dziesiątki tysięcy tokenów nadal były uruchamiane codziennie. Dostęp oparty na notowaniach nie może nadążyć za tworzeniem bez zezwoleń.
Emisja bez zezwoleń połączona z dostępem wymagającym zezwoleń nie tworzy otwartych rynków. Tworzy fragmentację.
Dostęp przenosi się do warstwy transakcyjnej
Alternatywą nie jest kolejny rynek czy agregator. Jest to nowa definicja tego, gdzie istnieje dostęp.
W systemach opartych na intencjach i abstrakcyjnych użytkownicy wyrażają wyniki, a nie trasy. Transakcje dynamicznie pozyskują płynność, aktywa i wykonanie na poziomie protokołu. Dostęp przestaje być czymś przyznawanym przez platformy i staje się czymś egzekwowanym przez samą sieć.
Ta zmiana ma charakter strukturalny. Rozwiązanie dostępu w warstwie transakcyjnej wymaga głębokich zmian w koordynacji, wykonaniu i rozliczeniu, zmian, które były kosztowne, ryzykowne i wolne we wdrażaniu. Właśnie dlatego monetyzowane obejścia utrzymywały się tak długo.
Gdy dostęp stanie się natywny dla sieci, ekonomia stosu się zmienia. Notowania tracą na znaczeniu. Odkrywanie staje się emergentne, a nie negocjowane. Płynność konkuruje jakością wykonania, a nie umiejscowieniem.
Wykonanie działa. Rozliczenie skaluje się. Wartość przemieszcza się natychmiast i globalnie. Pozostałe pytanie brzmi, czy dostęp będzie nadal kierowany przez obejścia, których użytkownicy nie wybrali.
Cicha, ale nieodwracalna transformacja
Ta transformacja nie nadejdzie z pojedynczym uruchomieniem protokołu czy nagłośnionym ogłoszeniem. Systemy zbudowane na strukturalnym tarciu rzadko rozwijają się z dnia na dzień.
Dostęp zbliża się do wykonania. Kiedy tak się stanie, centrum ciężkości w kryptowalutach przesunie się z pośredników z powrotem ku sieciom.
Zmiana nie będzie głośna. Będzie strukturalna. Zanim dostęp będzie się wydawał „rozwiązany", stare bramy będą już niemożliwe do uzasadnienia.
Opinia autora: Jason Dominique, współzałożyciel i CEO ONCHAIN® Labs.
Ten artykuł opiniujący przedstawia ekspercki pogląd autora i może nie odzwierciedlać poglądów Cointelegraph.com. Ta treść przeszła redakcję w celu zapewnienia jasności i trafności. Cointelegraph pozostaje zaangażowany w transparentne raportowanie i utrzymywanie najwyższych standardów dziennikarstwa. Czytelników zachęca się do przeprowadzenia własnych badań przed podjęciem jakichkolwiek działań związanych z firmą.
Źródło: https://cointelegraph.com/news/intent-protocols-make-access-native?utm_source=rss_feed&utm_medium=feed&utm_campaign=rss_partner_inbound
