In 2004 betekende Filipijns eten vinden in Japan dat je moest weten waar je moest zoeken — en aan wie je het moest vragen. Het was weggestopt in de achterkamers van kleine omise (winkels) die ook als supermarkt en gemeenschapshub dienden, grotendeels onzichtbaar voor het Japanse publiek. Ze waren voor "ons" — de heimwee-geplaagden, de hardwerkenden en degenen die wisten welke ongemarkeerde deur leidde naar een dampende kom sinigang (Filipijnse zure soep).

Nu, acht jaar in mijn tweede hoofdstuk als inwoner van Tokio, begint het landschap te verschuiven, zij het geleidelijk. Nu we de Filipijnse Voedselmaand vieren, zie ik een gemeenschap die langzaam van de verre periferie naar een meer zichtbare aanwezigheid beweegt. Deze verschuiving is het duidelijkst zichtbaar in onze eetruimtes — van het overlevingscomfort van de ouderwetse omise tot de regionale trots van vandaag, en de meer doelbewuste bistrocconcepten die nu opkomen.

Een vergelijkend perspectief

Mijn reis als advocaat heeft me langs vele eilanden gevoerd — de Filipijnen, Japan en het Verenigd Koninkrijk. Tijdens mijn tijd in Londen zag ik een levendige Filipijnse voedselscene die succesvol de oversteek had gemaakt. Van de gepolijste gastvrijheid van Kasa and Kin bij Oxford Street tot de ongegeneerde "lutong bahay" (huisgemaakt) geest van Coco's Lounge in Noordwest-Londen — ons eten is een gevierd onderdeel van het weefsel van die stad geworden. 

Misschien het meest symbolisch is Jollibee's permanente thuis op het iconische Leicester Square. Telkens wanneer het gewicht van alleen in het buitenland wonen te zwaar voelde of de Londense mist te koud werd voor mij, vond ik mijn weg naar die rood-gele etalage.

Het was niet alleen de vertrouwde smaak van Chickenjoy of Jolly Spaghetti. Het was de sfeer. Naar binnen stappen voelde als even terug zijn in de Filipijnen. Maar wat me net zo veel trof, was het publiek: locals uit alle achtergronden, naast ons in de rij. Hen zien genieten van ons eten vervulde me met trots en maakte me duidelijk dat onze cultuur niet tot ons beperkt is, maar iets waar anderen ook in kunnen stappen en zich thuis kunnen voelen. (LEES: [BizSights] Een pleidooi voor Pinoy gebakken kip)

Terug in Japan is het contrast scherp. Ondanks de omvang van onze gemeenschap blijft onze keuken significant ondervertegenwoordigd in vergelijking met de alomtegenwoordige Thaise of Vietnamese restaurants die je op elke hoek vindt. 

Van overleven naar verhalen vertellen

De ouderwetse omise — de buurt-carinderia (kleine eettent) — was gebouwd op praktische overwegingen. Deze plekken werden gekenmerkt door een uitgebreid buffet en een karaokemachine. Zoals Johndy Zinampan, de eigenaar van Bananas Bistro en een goede vriend, het verwoordt: "De focus was simpel: betaalbaar, voedzaam eten dat snel werd geserveerd. Het was informeel, functioneel, soms chaotisch, maar altijd geworteld in gemeenschap." In die omgevingen waren eten en zingen een gecombineerde verdediging tegen de eenzaamheid van het leven in het buitenland.

Voor de moderne golf hielden institutionele pijlers zoals New Nanay's in Roppongi, New Nene's Kitchen in Akabane en Ana's Restaurant in Saitama de gemeenschap bij elkaar. Deze "Nanays" (moeders) maakten van thuiskoken een professionele nalatenschap en creëerden ruimtes waar families bijeen konden komen voor een echte smaak van thuis.

VIERINGEN. Bij New Nene's Kitchen, een van onze originele dorpspleinen in Tokio, vindt elke gelegenheid zijn plek — verjaardagen, bruiloften, Kerstmis of gewoon samen zijn. Voor veel Filipijnen in Tokio is dit de plek waar het leven wordt gevierd. Foto's met dank aan New Nene's Kitchen.

Regionale trots in beweging

GRILLEN. Barrio Grill brengt de smaken van Bacolod naar Japan. Foto met dank aan Pau Apsay Aquino, eigenaar van Barrio Grill

Ons culinaire verhaal wordt ook meer gespecialiseerd. We gaan verder dan generieke adobo naar onderscheidende regionale uitdrukkingen. Barrio Grill in Chiba is een goed voorbeeld en brengt de rokerige smaken van Bacolod naar Japan. De kansi en inasal van Pau Apsay Aquino weerspiegelen een niveau van vakmanschap dat Barrio Grill twee jaar op rij de titel "Best Booth" op het Filipijns Festival heeft opgeleverd.

ANGEL. Juri Kajiwara poseert voor een foto voor Angel's Kitchen, een mobiele Filipijnse keuken die de Filipijnse smaak door heel Fukuoka brengt. Foto met dank aan Juri Kajiwara

Dit bereik strekt zich uit buiten de Kanto-vlakte. In Fukuoka, waar ik vroeger woonde, heeft Juri Kajiwara Angel's Kitchen gepioneerd, een mobiel Filipijns restaurant dat de smaak van de eilanden naar de straten van Kyushu brengt. Haar foodtruck weerspiegelt de moderne mobiliteit van onze diaspora — aanpasbaar, zichtbaar en het Japanse publiek kennislatend maken met smaken die ze anders misschien nooit hadden ontmoet.

Bananas: Een nieuw instappunt 

Als de omise over overleven ging, gaat de moderne Filipijnse bistro over intentionaliteit. Bij Bananas Bistro in Shinjuku is het doel de culturele kloof te overbruggen. "Het idee," legt Johndy uit, "was om een ruimte te creëren waar Filipijns eten op gelijke voet kon staan met andere gerespecteerde keukens in Tokio — gepresenteerd met dezelfde zorg die je van een goed Frans bistro zou verwachten."

FEEST. Bij Bananas Bistro, het nieuwe dorpsplein, komen UP-alumni in Japan samen voor hun nieuwjaarsfeest, waar de gemeenschap vertrouwd voelt, zelfs ver van huis.

De naam zelf is een brug. Filipijnse bananen zijn onze belangrijkste export naar Japan en een vertrouwde basisvoeding hier. "Het is een rustig instappunt," zegt hij, "een ontwapenende manier om mensen uit te nodigen." Bij Bananas blijft de "ziel" authentiek, maar de presentatie is ontworpen om begrijpelijk te zijn voor een Japanse gast die misschien voor het eerst sisig probeert. Het is een overgang van de luidruchtige warmte van de karaokeBar naar een meer gecureerde eetervaring.

¹

NIEUW DORPSPLEIN. Bananas Bistro kondigt een nieuw gezicht van Filipijns dineren in Japan aan, geworteld in klassieke smaken, maar gepresenteerd met een vernieuwde doelgerichtheid. Met zijn uitnodigende gevel (rechts) staat Bananas Bistro als onderdeel van een nieuwe, meer zichtbare Filipijnse aanwezigheid in Japan. Het herdenkt het nieuwe dorpsplein waar Filipijns dineren in Japan beweegt van verborgen ruimtes naar doelbewuste, uitnodigende interieurs. Foto's met dank aan Johndy Zinampan, eigenaar van Bananas Bistro

Tussen eilanden wordt zelfs dessert een brug. Halo-halo en ube, gedeeld bij Bananas Bistro. Foto met dank aan Johndy Zinampan, eigenaar van Bananas Bistro
Lumpia, tahong, kare-kare, sisig — klassieke Filipijnse smaken, attent geserveerd bij Bananas Bistro. Foto met dank aan Johndy Zinampan, eigenaar van Bananas Bistro

De ambitieuze horizon 

Terwijl we deze stappen vieren, bevinden we ons nog in de beginfase. Filipijns eten in Japan is verre van een begrip, maar er is spanning over wat er nog komt. Mijn tijd in andere mondiale centra heeft me laten zien wat mogelijk is. Het blijft mijn vurige wens en missie om meer Filipijnse restaurants, Jollibee (uiteraard) en andere geliefde Filipijnse merken hier een permanent thuis te zien vestigen. Hen en de "Rode Bij" in het hart van Tokio zien zou een krachtig signaal zijn dat onze cultuur eindelijk zijn plek heeft gevonden in de Japanse dagelijkse routine.

Een erfenis op een bord

Deze evolutie is een verhaal van veerkracht. Zoals Johndy het verwoordt: "De Filipijnse cultuur is opgebouwd uit lagen — de zoetheid naast de zuurheid, het comfort naast de intensiteit. Het komt allemaal voort uit een lange geschiedenis van uitwisseling en aanpassing."

Nu we de Filipijnse Voedselmaand vieren, kijk ik naar de deuren van deze etablissementen — van de gemeenschapshubs in Saitama tot de regionale meesterschap van Barrio Grill en de moderne ambitie van Bananas Bistro. Ze vertegenwoordigen een gemeenschap die langzaam maar zeker naar het middelpunt van het gesprek beweegt.

De geest van Kain tayo (Laten we eten) blijft onze grootste export. De Filipijnse tafel wordt groter in Japan, en nu we onze eigen weg bepalen, voelt de toekomst steeds hoopvoller. – Rappler.com

Ricky Aringo Sabornay is een grensoverschrijdende advocaat die tussen de Filipijnen en Japan pendelt en mensen helpt niet alleen door verschillende rechtssystemen, maar ook door verschillende manieren van denken te navigeren. Hij leidt Sabornay Law, een lidfirma van Uryu & Itoga, waar zijn werk op het snijvlak ligt van twee rechtssystemen en twee culturen die niet altijd dezelfde taal spreken. Verbind met hem op LinkedIn.

Hieronder staan links naar andere Between Islands-artikelen: