[OPINYON] Literatuur is niet alleen een spiegel van de samenleving

April is de Maand van de Literatuur, en we zullen weer het populaire gezegde horen dat "literatuur een spiegel van de samenleving is." Het is goed om na te denken over de geschiktheid hiervan, zodat we onze viering kunnen verbreden en verdiepen.

Zeer belangrijk is een oorsprong hiervan bij Marx en Engels, die zeiden dat literatuur reflectie geeft op de materiële en klassenomstandigheden van de samenleving. In zekere zin is dit waar, omdat literatuur het product is van zijn tijd en het werk een diepe verbinding heeft met wat er in de samenleving gebeurt. We kunnen zeggen dat literatuur niet in een vacuüm bestaat. Het is altijd verbonden met het heden. 

Zelfs hier al kunnen we zeggen dat schrijvers zich niet tevreden stellen met het creëren van werken die alleen onze samenleving weerspiegelen. Progressieven weten dat literatuur en kunst het vermogen hebben om de bestaande omstandigheden van de samenleving te veranderen. Zowel lezers als schrijvers zijn niet tevreden met alleen het zien van wat er in hun samenleving gebeurt in de literatuur. Er moet ook actie zijn. 

En als we kijken naar de twee bronnen van onze geschiedenis, onze orale literatuur en wat door revolutionairen is geschreven, wordt het nog duidelijker. In onze epossen en andere volksliteratuur hebben onze voorouders het concept van het zijn van een samenleving doorgegeven aan generaties en versterkt. Ze verbonden hun leven met de helden van de epossen. Dit gaf hen een gemeenschappelijke oorsprong en identiteit. Ze haalden wijsheid uit raadsels en spreekwoorden.

Tot aan de komst van de kolonisatie bleven ze literatuur als instrument gebruiken. Dit was inderdaad een manier om de inheemse zelf vast te houden in het aangezicht van kolonisatie. Ze vermengden oude poëzie en gedachten met gebeden en andere kerkelijke vereisten. Ze gebruikten literatuur zodat wanneer ze in de spiegel keken, ook al waren de kleren anders, ze nog steeds het eerdere zelf konden herkennen. 

Onze revolutionairen, zoals Rizal, Bonifacio, Jacinto en Mabini, waren ook niet tevreden met alleen in de spiegel te kijken. Ze gebruikten literatuur om de kijk van Filipijnen op hun land met elkaar te verbinden. Ze gebruikten ook verschillende dingen en niet alleen reflectie. Er was een verwrongen (warped) visie om de misstanden en mogelijke bestemming te verbinden als het misbruik zou doorgaan. Sommigen boden ons een lens aan, zoals Bonifacio en Jacinto, zodat ons perspectief op het land dat in duisternis was gedompeld duidelijk werd. Ja, het is nog steeds verbonden met de spiegel, maar we gebruiken verschillende kenmerken van optica en visie om een dieper begrip van ons land en de wereld te krijgen. 

En hier zijn nog enkele manieren van kijken en verbinden: bij het staren in de spiegel kunnen we bijvoorbeeld begroet worden. Er kan iemand achter de spiegel toveren. We hebben ook een blik of een goede analyse nodig van wat we bekijken. Wees ook voorzichtig als er een waas is over wat we bekijken, het kan zijn dat onze visie wordt misleid. 

Om terug te komen op het zijn van een spiegel van de samenleving, laten we ook onthouden dat als we alleen maar in de spiegel kijken bij het lezen van literatuur, we misschien net als Narcissus worden die alleen verliefd wordt op zijn eigen reflectie en die van de wereld. Soms is zelfs de "reflectie" die als echt wordt beschouwd ook slechts een illusie. En we kennen het lot van Narcissus. 

Het beste is om literatuur te gebruiken om de toestand van het land te begrijpen en hoe het verder ontwikkeld kan worden. Het laat ons ook zien dat we niet alleen bestaan als individu, als deel van een etnolinguïstische groep die deel uitmaakt van de Filipijnen. Het laat altijd zien dat er een Ander is. We hebben een medemens waarmee we verbonden zijn. Zelfs tot buiten deze wereld in de vele mogelijkheden van het universum.

Het is zeer belangrijk om de Ander en onze verschillen te begrijpen terwijl onze wereld blijft branden. Literatuur is ook waar we naar terug kunnen keren en gebruiken om oorlogen te beëindigen. We kunnen dat niet doen als we alleen maar in de spiegel staren terwijl we lezen. – Rappler.com

Roy Rene S. Cagalingan schrijft gedichten en essays. Hij is lid van Linangan sa Imahen, Retorika, at Anyo (LIRA). Hij is een cultureel werker.